«Αλλο έπαρση, άλλο αυτοπεποίθηση»

(συνέντευξη του Γιάννη Οικονομίδη στο «7» της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας – 11/2/2006)

Της ΕΥΑΝΝΑΣ ΒΕΝΑΡΔΟΥ (venardu@enet.gr)

Ο Γιάννης Οικονομίδης δεν μασάει τα λόγια του: «Το να είσαι οργισμένος είναι πολύ φυσιολογική κατάσταση για όποιον αγωνιά γι’ αυτόν τον τόπο», λέει. Αλλά και η νέα ταινία του, η «Ψυχή στο στόμα» (που βγαίνει στον «Μικρόκοσμο» στις 22 του μηνός) ενόχλησε αρκετούς στο τελευταίο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης για τη σκληρή, «βρόμικη» γλώσσα της. Αγαπήθηκε, όμως, από ακόμα περισσότερους.«Η ταινία μου είναι βαθιά πολιτική», υποστηρίζει ο ίδιος για την ιστορία του Τάκη, αυτού του καθημερινού βιοπαλαιστή που όλα τα υπομένει: τη χυδαία συμπεριφορά του αφεντικού του, της άπιστης γυναίκας του, των τοκογλύφων, των συγγενών του που θέλουν να του φορτώσουν μια πνευματικά άρρωστη αδερφή. Αλλά τελικά εκρήγνυται…

Η ταινία αυτή, με (ένα ακόμα) ρεσιτάλ ηθοποιίας από τον Ερρίκο Λίτση και τον Βαγγέλη Μουρίκη, και σε ρόλους-έκπληξη τις Μαρία Ναυπλιώτου και Μαρία Κεχαγιόγλου, συμμετείχε στην Εβδομάδα Κριτικής του Φεστιβάλ των Κανών. Κι όμως, στην Ελλάδα δεν απέσπασε κανένα κρατικό βραβείο…

Το «Σπιρτόκουτο», η πρώτη δουλειά του σκηνοθέτη, δημιούργησε αμέσως ένα φανατικό κοινό γύρω από τον 40χρονο Κύπριο που παράτησε τη Νομική για να κάνει σινεμά και βραβεύτηκε για τις «μικρές» του. Πριν από λίγες μέρες μάλιστα το σενάριο της ταινίας κυκλοφόρησε σε βιβλίο (εκδ. «Μελάνι»).

Η «Ψυχή στο στόμα», μια ταινία-σοκ (ipsihistostoma.wordpress.com), κάνει τώρα ακόμα πιο ευδιάκριτο το προσωπικό ύφος του σκηνοθέτη. Την έξοδο της ταινίας θα συνοδεύσει μια έκθεση κόμικς διοργανωμένη από το «9» της «Ε» στο φουαγιέ του «Μικρόκοσμου» με θέμα τη βία στην καθημερινότητα. Επιπλέον, αυτό το Σάββατο, στο Gagarin, θα πραγματοποιηθεί μια ολονύχτια συναυλία-αφιέρωμα στο φιλμ από τις «Ρόδες» με τίτλο «Οι Ρόδες live με την ψυχή στο στόμα -δώσε και χώσε για μια ταινία». Και ο ίδιος, πάντως, δεν διστάζει να τα «χώσει» στην κουβέντα μας. Και να τι λέει…

ΓΙΑ ΤΑ ΒΡΑΒΕΙΑ: «Το μακρύ χέρι της τοπικής κινηματογραφικής μαφίας ξαναμίλησε. Το 2003 το ίδιο έγινε με το «Σπιρτόκουτο«. Οι κ.κ. των κρατικών βραβείων τις αγνόησαν. Και το σκανδαλώδες είναι πως η «Ψυχή» εκπροσώπησε την Ελλάδα στις Κάνες. Οταν πρόκειται για χρήμα είναι αδίστακτοι…».

– Αποκλείεται να μην είναι «μαφία» και απλώς να μην τους άρεσε η ταινία σας;

«Μα τίποτε δεν τους άρεσε; Ούτε καν οι ερμηνείες; Διαφωνούσε μαζί τους σύσσωμος ο καλλιτεχνικός κόσμος. Και το βραβείο της η ΠΕΚΚ γιατί μας το έδωσε; Πώς πήγε η ταινία στις Κάνες; Κοιμόντουσαν αυτοί που την διάλεξαν; Αναφέρομαι στο κατεστημένο της ελληνικής κινηματογραφίας, δηλαδή στις ενώσεις των τεχνικών, των ηθοποιών, των σεναριογράφων, των σκηνοθετών… Το ότι βέβαια το κατεστημένο αυτό είναι τόσο εκδικητικό, με κάνει να νιώθω περήφανος. Πως κάτι έκανα σωστά. Κι όμως, οι συνεργάτες μου θα είχαν ανάγκη από μια οικονομική επιβράβευση. Διότι όχι μόνο το αξίζουν αλλά είναι φτωχόπαιδα. Δούλεψαν με το υστέρημά τους για την ταινία. Κι ο Γιάνναρης και ο Φάγκρας δεν αγνοήθηκαν παλιότερα από τα βρόμικα βραβεία τους; Και ο Αλέξανδρος Βούλγαρης τώρα; Η πολιτεία είναι σαν να σου λέει: «Πέθανε! Δεν σε θέλουμε. Χαλάς την πιάτσα». Εγώ υπάρχω χωρίς τη βοήθεια κανενός. Κι άλλοι σαν εμένα. Πρέπει να εφευρίσκω τρόπους σαν τυφλοπόντικας να κουτσοεπιβιώνω για την επόμενη ταινία μου. Αυτή είναι η κατάσταση του πολιτισμού στην Ελλάδα».

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΡΙΤΙΚΟΥΣ: «Οι επιλογές τους είναι κόντρα από τις επιλογές του τοπικού κατεστημένου. Συγκριτικά, το επίπεδο υγείας τους είναι σε πολύ καλύτερη κατάσταση απ’ όλου του άλλου κινηματογραφικού χώρου, που υποτίθεται ψάχνεται για το πώς θα επιβιώσει το ελληνικό σινεμά».

Μήπως επειδή είστε από τα αγαπημένα τους παιδιά;

«Μα, το αξίζω. Κάνω καλές ταινίες. Δεν ζητιάνεψα ποτέ την επιείκεια και την αγάπη κανενός».

– Κι αν αύριο σάς θάψουν για μια επόμενη ταινία σας, θα το αξίζετε επίσης;

«Στον Δανίκα δεν άρεσε η πρώτη μου ταινία. Είναι δικαίωμά του. Το αποδέχομαι».

ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ: «Πάντα έκανα αίτηση αλλά ποτέ δεν μου έδωσαν λεφτά. Μόνο όταν είδαν την «Ψυχή στο στόμα«, λίγο πριν πάει στις Κάνες. Την κάναμε μόνοι μας την ταινία. Σιγά μην κάτσω να τους περιμένω. Θα σου μιλούσε ένας σκελετός τώρα. Η ταινία έγινε χάρη στο παλικάρι τον παραγωγό μου, τον Πάνο Παπαχατζή. Από τα πρώτα μου βήματα με στηρίζει ένας ακόμα άνθρωπος: ο Νίκος Τσάγκαρης. Και τώρα και ο Λάμπρος Τριφύλλης».

– Πάντως, τη βοήθεια του Κέντρου τη ζητάτε…

«Και θα τη ζητάω. Εμείς είμαστε το Κέντρο. Ολοι εμείς το πληρώνουμε».

ΓΙΑ ΤΗ ΧΥΔΑΙΑ ΓΛΩΣΣΑ: «Οι ήρωές μου δεν βρίζουν. Εχουν ενταγμένη τη βωμολοχία στο λόγο τους. Η γλώσσα αυτή είναι απόλυτα συμβατή με την ψυχολογία τους, με τον κοινωνικό τους προσδιορισμό και λειτουργεί απόλυτα σε σχέση με τις καταστάσεις. Πώς θέλεις να μιλάει αυτός ο βρομιάρης το αφεντικό, ο τοκογλύφος, οι τραμπούκοι στη δουλειά, η γυναίκα του ήρωα, η μπεκρού; Η πορνογραφία της γλώσσας είναι που «βρομίζει» την ψυχή του ήρωα. Το αν ξεπέρασα το μέτρο θα το κρίνει ο χρόνος. Καταλαβαίνω πως μια μεγάλη μερίδα του κοινού στέκεται αμήχανη. Γιατί σ’ αυτήν την ταινία επιχείρησα μια πλήρη απελευθέρωση σε όλα: τη γλώσσα, τη φόρμα, το θέμα, την υποκριτική, την κριτική ματιά».

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΗΘΟΠΟΙΟΥΣ ΤΟΥ: «Γίνονται χώμα για μένα -κι εγώ γι’ αυτούς. Είναι μια σχεδόν ερωτική σχέση. Αυτά που κάνουν για μένα δεν θα τα έκαναν για άλλον».

– Και γιατί δεν θα τα έκαναν;

«Γιατί έχει κερδηθεί αυτή η λέξη που λέγεται εμπιστοσύνη. Με φοβίζει που τους εξωθώ στα άκρα -μόνο οι βλάκες δεν φοβούνται. Κανείς τους όμως ποτέ δεν ενοχλήθηκε. Κάναμε ψυχολογικό ζέσταμα μηνών. Ετσι προέκυψε και το σενάριο των ταινιών».

ΓΙΑ ΤΟ «ΣΠΙΡΤΟΚΟΥΤΟ»: «Το έκανα από την τσέπη μου. Και τα λεφτά που έβαλα δεν τα πήρα ποτέ. Οσοι το είδαν νόμιζαν πως ήταν μια βιωματική ταινία. Οι φίλοι μου πίστεψαν πως κάτι μου συμβαίνει. Πως έχω ψυχολογικά προβλήματα. Το αστείο είναι πως ακόμα σε πολύ κόσμο υπάρχει η εντύπωση ότι περπατάω και δέρνω όποιον βρω μπροστά μου!».

– Πάντως, κι εσείς δε μετράτε τα λόγια σας…

«Απλώς μιλάω ελεύθερα. Σαν άνθρωπος. Ενάντια στη σοβαροφάνεια. Ολοι πλέον στην Ελλάδα μιλάνε σαν σοφοί».

ΓΙΑ ΤΗ ΜΙΚΡΟΑΣΤΙΚΗ ΤΑΞΗ: «Με ενοχλεί που λένε συνεχώς πως ασχολούμαι με το λούμπεν προλεταριάτο, το περιθώριο. Οχι. Ο ήρωάς μου, ο Τάκης, αντιπροσωπεύει το σύγχρονο προλεταριάτο της πόλης και γύρω απ’ αυτόν «παίζουν» διάφοροι: μικρομεσαίοι, αφεντικά, παράνομοι. Αυτό είναι σήμερα η Ελλάδα. Ρατσισμός, οικονομική φρίκη, ανεργία, σεξισμός, φιλοχρηματία, σαδισμός, ομοφοβία. Το βλέπω γύρω μου. Είμαι άνθρωπος του δρόμου. Τι νομίζεις; Πως κάθομαι στα βόρεια προάστια και πίνω τσάι; Οι μικροαστοί είναι η πηγή όλων των δεινών. Είναι αυτοί που σε κάθε κοινωνία κουβαλούν τον πιο μαύρο συντηρητισμό, τα πιο σκληρά ταμπού, τον πιο σκοτεινό φασισμό. Η μεσαία τάξη έβγαλε τον Χίτλερ και τον Μπους. Το ΠΑΣΟΚ και τη Ν.Δ. Είναι όλοι αυτοί που κοιτάνε την πάρτη τους, τη δουλίτσα τους, το εξοχικούλι τους. Στην Ελλάδα μεσαία τάξη είμαστε όλοι. Κι εγώ από εκεί προέρχομαι».

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΔΙΑΝΟΜΕΙΣ: «Απευθύνθηκα σχεδόν σε όλους για να βγάλουν την «Ψυχή«. Κανείς δεν πίστεψε πως της αξίζει να τη δει ο κόσμος. Ακόμα και οι έλληνες αιθουσάρχες αρνήθηκαν να την παίξουν. Μόνο η Filmtrade και ο «Μικρόκοσμος» τόλμησαν. Κι όμως, οι αρετές της ταινίας είναι ορατές ακόμα και στις πέτρες του δρόμου».

– Αναρωτιέμαι: Αν είχατε λιγότερη αυτοπεποίθηση, ή, κατ’ άλλους έπαρση, θα κάνατε λιγότερο καλές ταινίες;

«Δεν έχω καθόλου έπαρση! Αλλοι έχουν μιλήσει για την ταινία πριν από μένα. Εχει βουΐξει ο τόπος, μπείτε λίγο στο Ιντερνετ. Αλλο έπαρση και άλλο αυτοπεποίθηση. Θα μπορούσε κανείς να κάνει την «Ψυχή» χωρίς υπερβολική αυτοπεποίθηση; Ξέρω ακριβώς για τι πράγμα μιλάω».

Advertisements

~ από dirakis στο Φεβρουαρίου 11, 2007.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: